الشيخ محمد علي الگرامي القمي

41

درسهائى از علوم قرآن (فارسى)

توجيه كرده‌اند كه معرفت و شناختى كه آنها به خداوند دارند ، مانع گناه كردن آنان مىشود . اما اين توجيه صحيح نيست . اين درست كه انبيا و امامان گناه نمىكنند ، ولى تنها اين مسأله نيست ، بلكه خداوند نيز عصمت آنان را تضمين كرده است . ممكن است سؤال شود اگر عصمت اينها تضمين شده پس نبايد مستحق ثوابى باشند ؟ مىگوييم : فعلا بحث ما در ثواب بردن يا ثواب نبردن معصومان نيست . بحث ما در اين است كه خداوند از راه لطف ، يك مجموعه برنامهء تكاملى براى كلّ بشر فرستاده كه اين برنامه بايد حفاظت شود ، بر اساس همين برهان ، پيغمبر و امامان را هم بايد حفظ كند . پس برهان لطف اقتضا مىكند كه هم قرآن معصوم باشد ، هم پيامبر و امامان ، عصمت قرآن به همان معناى عصمت پيامبر و امام است . يعنى هيچ اشتباهى ، لغزشى و انحرافى در قرآن راه ندارد . آيا در مقابل اين برهان مىتوان سخن گفت ؟ كلام مرحوم آقاى خويى درباره جمع قرآن مرحوم آقاى خويى ( قدّه ) در كتاب البيان چند دليل عقلى آورده‌اند . يكى از آن دليلها كه شبيه به دليل عقلى ماست بيان مىكنيم . ايشان مىفرمايند : عقل مىگويد : پيامبر بايد در جمع و حفظ قرآن اهتمام داشته باشد ، مبادا كه ضايع شود و از بين برود » . صاحب « التمهيد » در ردّ سخن آقاى خويى مىنويسد : « لكن يجب ان يعلم انّ قضيّة جمع القرآن حدث من احداث التاريخ . و ليست مسألة عقلانيّة قابلة للبحث و الجدل فيها و عليه فيجب مراجعة النصوص التاريخيّة المسنتدة من غير ان يكون مجال لتجوّل الفكر فيها على ايّة حال » . « بايد دانست كه جريان جمع قرآن ، يكى از حوادث تاريخى است ، نه يك بحث عقلانى كه قابل بحث وجدل باشد . پس بايد به مدارك تاريخى مستند رجوع كرد ، و مجال براى جولان فكر در اين بحثها نيست » . سؤال ما از صاحب « التمهيد » اين است كه : چرا جاى بحث عقلى نيست ؟ اصلا